Antisemitisme in cijfers en onderzoek

Een doorlopend bijgewerkt overzicht van de belangrijkste rapporten, monitors en peilingen over antisemitisme in België en Europa — met rechtstreekse links naar de bronnen.

Over dit overzicht

Antisemitisme laat zich niet alleen navertellen, het laat zich ook meten. Overheidsinstanties, Europese instellingen, universiteiten en gespecialiseerde organisaties brengen elk jaar nieuwe cijfers, peilingen en analyses uit: over het aantal gemelde incidenten, over hoe Joodse burgers zich voelen, en over hoe wijdverspreid vooroordelen zijn — ook bij wie zich er niet van bewust is.

Op deze pagina verzamelen we de meest relevante en recente van die bronnen, met rechtstreekse links naar het origineel. We kiezen bewust voor officiële instanties, erkende monitors en academisch of journalistiek onderbouwd onderzoek, zodat wie hier iets citeert — journalist, beleidsmaker, leerkracht of student — op een betrouwbare bron kan terugvallen.

Dit is een levend document: het groeit mee met elk nieuw rapport dat verschijnt, en wordt regelmatig aangevuld. (Laatst bijgewerkt: september 2026)

Van twee Belgische studies die we grondig hebben geanalyseerd, vind je hieronder een korte samenvatting met een link naar de volledige bespreking. Concrete, gedocumenteerde voorvallen van antisemitisme in België behandelen we apart, als Cases.

Europa

Special Eurobarometer 570 — Perceptions of Antisemitism (Europese Commissie, januari 2026)
De meest recente en brede EU-brede peiling, uitgevoerd in november 2025 in alle 27 lidstaten. De resultaten tonen dat een groeiende meerderheid van Europeanen (55% in 2025, tegenover 50% in 2018) antisemitisme als een probleem beschouwt in hun lidstaat. 47% erkent een toename van antisemitisme in de afgelopen vijf jaar, een stijging van 11 procentpunten sinds 2018. Vijandelijkheid in de publieke ruimte (62%), antisemitische graffiti (61%) en online antisemitisme (61%) worden het vaakst genoemd.
Eurobarometer 570 — Volledig rapport

WZB — Berlin Social Science Center (juli 2025)
Prof. Dr. Ruud Koopmans — Antisemitisme in islamitische landen en onder migranten en hun nakomelingen afkomstig uit deze landen — Discussion Paper SP VI 2025–102.
WZB Discussion Paper (PDF)

FRA — Derde enquête over ervaringen en percepties van antisemitisme (juli 2024)
Bevraging van bijna 8.000 Joden in 13 EU-landen, waaronder België. Volgens de FRA-enquête had 96% van de Joodse respondenten in het voorgaande jaar antisemitisme ervaren, waarbij 64% aangaf er “voortdurend” mee geconfronteerd te worden. Minder dan één op vijf respondenten geloofde dat hun nationale overheid effectief optrad tegen antisemitisme.
FRA-rapport (PDF)

FRA — Betrouwbare gegevens over antisemitisme ontbreken in de meeste EU-landen (januari 2026)
European Jewish Congress — FRA-rapport

ADL / J7 Task Force — Annual Report on Antisemitism 2025
Vergelijkende cijfers voor meerdere Europese landen. In Duitsland stegen antisemitische incidenten met 75% tussen 2021 en 2023, in Frankrijk met 185% en in het VK met 82%.
ADL/J7 Annual Report (PDF)

Antisemitism Worldwide Report 2025 — Tel Aviv University (Kantor Center)
Ondanks het einde van de oorlog in Gaza in oktober 2025 bleef het aantal antisemitische incidenten in landen met grote Joodse gemeenschappen in 2025 hoog, tientallen procenten boven de cijfers van vóór oktober 2023.
Kantor Center — Volledig rapport (PDF)

Scholen en universiteiten

UNESCO i.s.m. Europese Commissie — Antisemitisme in het onderwijs (januari 2026)
Addressing antisemitism through education: A survey of teachers’ knowledge and understanding, gepubliceerd op 27 januari 2026 (International Holocaust Remembrance Day).

Kerncijfers:

• 78% van de leerkrachten heeft minstens één antisemitisch incident tussen leerlingen meegemaakt
• 27% getuigde van negen of meer zulke incidenten
• 61% zag leerlingen de Holocaust ontkennen, terwijl anderen leerlingen hadden die nazi-symbolen tekenden of droegen
• 42% stelde antisemitisch gedrag vast bij collega-leerkrachten
• Bijna 44% hoorde leerlingen haatdragende uitspraken doen in verband met de staat Israël

UNESCO-directeur-generaal Khaled El-Enany waarschuwde dat haatspraak en Holocaustontkenning “niveaus hebben bereikt die niet meer gezien zijn sinds de Tweede Wereldoorlog” en dat de meeste leerkrachten nooit specifieke training kregen om hiermee om te gaan.
UNESCO — Officieel rapport | CIDI-samenvatting (NL)

B’nai B’rith — Antisemitisme op Europese universiteiten (augustus 2025)
A Climate of Fear and Exclusion: Antisemitism at European Universities. Het rapport documenteert een dramatische toename van antisemitische incidenten aan Europese universiteiten in de 22 maanden na 7 oktober 2023, in acht EU-landen waaronder België.

Kerncijfers:

• In alle negen landen worden “duidelijke en herhaalde patronen” van antisemitisch gedrag vastgesteld
• In het VK werden 17 gevallen van antisemitische vernieling geteld aan universiteiten in één academisch jaar — meer dan vier keer zoveel als het jaar ervoor
• In Frankrijk liep het antisemitisme op campussen zo hoog op dat de overheid pro-Palestijnse betogingen verbood; 91% van de Joodse studenten had beledigingen of erger ondergaan
• In Duitsland registreerde RIAS 113 campusincidenten in 2023, met een scherpe piek na 7 oktober

B’nai B’rith — Volledig rapport

België

Unia — Antisemitisme-rapport 2024
Het meest uitgebreide Belgische rapport, met analyse van dossiers 2018–2022 én de impact van 7 oktober 2023. De cijfers van Unia zijn geen volledige registratie maar moeten als een ondergrens van de werkelijke omvang worden gelezen: veel incidenten worden niet gemeld en een uniforme nationale registratie ontbreekt. Het rapport doet 10 concrete aanbevelingen.
Unia — Rapport antisemitisme 2024

Unia — Actuele cijfers 2025 (recordjaar)
2025 blijft, net als 2024, een recordjaar wat betreft ontvangen meldingen en geopende dossiers. De 192 meldingen en 70 dossiers vertegenwoordigen slechts een deel van de incidenten; onderrapportage blijft een realiteit.
Unia — Cijfers 2025

Institut Jonathas/IPSOS — Antisemitisme in België: a perfect storm (april 2025)
Het eerste grootschalige opinieonderzoek over de beeldvorming van Joden in België sinds decennia. Op basis van een representatieve steekproef van 1.000 Belgen (mei 2024) blijkt dat acht van de vijftien geteste antisemitische stellingen door minstens een derde van de bevolking als waar worden beschouwd. Slechts 37% van de Belgen vindt antisemitisme wijdverspreid in eigen land, tegenover 76% van de Fransen. Het rapport onderscheidt vier elkaar versterkende vormen van hedendaags antisemitisme en pleit voor een nationale strategie.
jonathas.org — Volledig rapport | [→ Lees de volledige analyse]

Shaping Minds, Shaping Society — IMPAC-onderzoek (september 2024)
Een inhoudsanalyse van 52 lesbronnen die in het Vlaamse en Franstalige onderwijs worden gebruikt om het Israëlisch-Palestijns conflict te behandelen. Van de 52 onderzochte bronnen bevatte er slechts één geen enkel problematisch element; 81% vertoonde alle kenmerken van een door UNESCO gedefinieerd antisemitisch narratief, en 64% combineerde dat met een vastgesteld potentieel voor radicalisering.
im-pac.org — Volledig rapport | [→ Lees de volledige analyse]

Nederland

CIDI Monitor 2025
Opvallend is de sterke stijging van antisemitische incidenten bij demonstraties: van 1 melding in 2024 naar 8 in 2025. CIDI signaleert dat de term “zionisten” steeds vaker wordt gebruikt waar eigenlijk “Joden” wordt bedoeld, en dat de grens tussen antizionisme en antisemitisme daardoor vervaagt.
CIDI Monitor 2025 (PDF)

CIDI Monitor 2024
Met 421 geregistreerde incidenten — een stijging van 11% tegenover het toen al historisch hoge 2023 — noteerde CIDI het hoogste aantal sinds de start van de Monitor veertig jaar geleden. Een dieptepunt vormde de jacht op Israëlische supporters na de wedstrijd Ajax–Maccabi Tel Aviv op 7 november 2024.
CIDI Monitor 2024 (PDF)

CIDI Monitor 2023
Met 379 geregistreerde incidenten — een stijging van 245% tegenover 155 in 2022. Alleen al in oktober een toename van meer dan 800% tegenover het gemiddelde van de drie voorgaande jaren. De sterkste toename deed zich voor in het onderwijs, waar het aantal incidenten vervijfvoudigde.
CIDI Monitor 2023 (PDF)

USA — Campus

ADL / Hillel International Campus Study 2024
83% van de Joodse universiteitsstudenten heeft sinds de aanval van 7 oktober 2023 een of andere vorm van antisemitisme persoonlijk ervaren of getuige van geweest, aldus een enquête bij 135 universiteiten.
ADL/Hillel — Campus Report

AJC State of Antisemitism in America 2025
Vier op de tien (42%) Joodse studenten zeggen antisemitisme te hebben meegemaakt tijdens hun studietijd — een stijging ten opzichte van 35% in 2024. Een derde van alle Joodse studenten vermijdt het tonen van zijn of haar Joodse identiteit uit angst voor antisemitisme.
AJC — Antisemitism Report 2025

Bronnen

Alle hierboven genoemde rapporten zijn gelinkt naar hun officieel gepubliceerde versie. Dit overzicht wordt samengesteld en onderhouden door het Joods Informatie- en Documentatiecentrum (JID VZW).